Acne aanpakken: dit werkt volgens onderzoek
6 min leestijd
- Wat is acne en hoe ontstaat het?
- Welke soorten acne zijn er?
- Wat helpt echt bij acne volgens onderzoek en richtlijnen?
- Waar moet je op letten bij huidverzorging als je acne hebt?
- Kan acne ook verergeren door verkeerde huidverzorging?
- Veelvoorkomende misverstanden over acne
- Wat je beter niet kunt doen als je acne hebt
- Hulp en advies
- Meer lezen over acne
Heb je al van alles geprobeerd tegen acne, maar blijft je huid onrustig of komen puistjes steeds terug? Dan kan dat behoorlijk frustrerend zijn. Zeker omdat er online veel wordt beloofd, van snelle oplossingen tot producten die voor iedereen zouden werken.
In de praktijk ligt het anders. Acne ontstaat meestal door meerdere processen tegelijk, en vraagt daarom ook om een aanpak die verder gaat dan één product of één stap.
In dit artikel lees je wat acne precies is, wat volgens onderzoek en richtlijnen echt kan helpen en waar je op moet letten bij het kopen van huidverzorging. Zo kun je beter bepalen wat jouw volgende stap is.
Wat is acne en hoe ontstaat het?
Acne ontstaat in de poriën van je huid. Het is geen oppervlakkig probleem, maar een proces dat zich onder de huid afspeelt.
Meestal spelen vier dingen tegelijk een rol. Je huid maakt meer talg aan dan nodig is, dode huidcellen hopen zich op en verstoppen de porie, bacteriën krijgen de kans om zich te vermenigvuldigen en er ontstaat een ontstekingsreactie. Samen zorgen deze processen voor mee-eters, puistjes of diepere ontstekingen.
Juist omdat meerdere factoren tegelijk betrokken zijn, werkt één enkele oplossing vaak niet voor iedereen.
Welke soorten acne zijn er?
Acne kent verschillende vormen en gradaties. Dat bepaalt voor een groot deel wat wel en niet helpt.
Acne kun je grofweg op twee manieren indelen: op basis van hoe het eruitziet en op basis van de ernst. Hieronder leggen we eerst de meest voorkomende vormen uit.
Acne comedonica
De meest voorkomende vorm is acne met mee-eters en verstopte poriën, ook wel acne comedonica genoemd. Dit is meestal een mildere vorm van acne, en ontstaat vooral door ophoping van talg en dode huidcellen. Een aanpak die poriën helpt vrijhouden, is hier vaak voldoende.
Acne papulopustulosa
Daarnaast is er ontstoken acne, ook wel inflammatoire acne of acne papulopustulosa genoemd. Hierbij zie je rode bultjes (papels) en puistjes met pus (pustels). Ontsteking en bacteriële groei spelen hier een grotere rol, waardoor meestal een combinatie van werkzame stoffen nodig is.
Daarnaast is er ontstoken acne, ook wel inflammatoire acne of acne papulopustulosa genoemd. Hierbij zie je rode bultjes (papels) en puistjes met pus (pustels). Dit is vaak een matigere vorm van acne, waarbij ontsteking en bacteriële groei een grotere rol spelen.
Acne conglobata
Tot slot is er diepere of pijnlijke acne, waarbij ontstekingen dieper in de huid ontstaan. Hierbij zie je vaak harde knobbels (noduli) of ontstekingen onder de huid (cysten). In ernstige gevallen kan dit overgaan in acne conglobata, een zwaardere vorm van acne waarbij vaak medische behandeling nodig is.
Wanneer is acne mild, matig of ernstig?
Acne wordt vaak ingedeeld op basis van ernst. Bij milde acne zie je vooral mee-eters en weinig tot geen ontstekingen. Bij matige acne zie je ook ontstoken puistjes. Bij ernstige acne gaat het vaak om diepere ontstekingen, grotere gebieden of acne waarbij littekens kunnen ontstaan.
Deze indeling helpt bepalen wanneer huidverzorging voldoende kan zijn en wanneer aanvullende behandeling nodig is.
Wat helpt echt bij acne volgens onderzoek en richtlijnen?
Bij milde tot matige acne wordt vaak gestart met producten voor op de huid, zoals benzoylperoxide, retinoïden of azelaïnezuur. Dit zijn werkzame stoffen waarvan in onderzoek is aangetoond dat ze verstoppingen en ontstekingen kunnen verminderen. In de praktijk worden deze vaak gecombineerd, omdat dit beter werkt dan één los middel.
Voor jou betekent dit dat één product meestal niet voldoende is. Een routine die klopt en die je volhoudt, helpt om poriën minder snel te laten verstoppen, de huid rustiger te houden en nieuwe puistjes te voorkomen.
Wordt je acne erger of blijft deze terugkomen, dan kan een arts medicatie voorschrijven. Welke behandeling je krijgt, hangt af van de vorm en ernst van acne. Soms gaat het om een crème of gel voor op de huid, en in andere gevallen om tabletten. Niet elke behandeling wordt gecombineerd met huidverzorging. Bij bepaalde medicatie, zoals isotretinoïne, ligt de focus juist op het ondersteunen en beschermen van de huid.
Bekijk hier onze huidverzorging die geschikt is bij acne, geselecteerd door onze gediplomeerde huidtherapeuten.
Wat als je acne niet verbetert?
Merk je dat je acne blijft terugkomen, erger wordt of dat je na een paar maanden nog geen duidelijke verbetering ziet? Dan is het verstandig om niet te lang zelf te blijven zoeken, maar mee te laten kijken door een huidtherapeut, huisarts of dermatoloog.
Zij kunnen beoordelen of aanvullende behandeling nodig is, zoals medicatie of gerichte behandelingen voor de huid. Dit kan helpen om ontstekingen sneller onder controle te krijgen en littekens te voorkomen.
Aanvullende behandelingen zoals peelings kunnen helpen wanneer je huid onvoldoende verbetert met alleen huidverzorging, bijvoorbeeld om verstoppingen te verminderen en de huid rustiger te maken.
Behandelingen zoals laser of microneedling worden meestal pas ingezet bij acne littekens, en niet bij actieve acne.
Waar moet je op letten bij huidverzorging als je acne hebt?
Goede huidverzorging draait niet alleen om welke werkzame stoffen er in huidverzorging zitten, maar vooral om hoe je je huid behandelt.
Kies producten die de poriën zo min mogelijk belasten en de huid niet onnodig irriteren. Rijke of vette formules kunnen bij sommige huidtypes sneller verstoppingen geven, terwijl te agressieve producten de huid juist uit balans brengen.
Let ook op hoe je producten combineert. Meerdere werkzame stoffen in huidverzorging, zoals zuren, retinoïden of benzoylperoxide, tegelijk gebruiken kan de huid gevoeliger maken waardoor roodheid en ontstekingen juist toenemen.
Daarnaast speelt consistentie een grote rol. Steeds wisselen van producten maakt het moeilijk om te beoordelen wat werkt en kan de huid onrustig houden.
Kan acne ook verergeren door verkeerde huidverzorging?
Ja, verkeerde huidverzorging kan acne verergeren en soms nieuwe onzuiverheden uitlokken.
Sommige huidverzorgingsproducten kunnen bijvoorbeeld de poriën sneller verstoppen, vooral als ze rijk of vet aanvoelen. Je ziet daarom vaak het advies om te kiezen voor niet-comedogene of olievrije producten. Dit kan helpen, maar is geen garantie, omdat iedere huid anders reageert.
Ook te intensieve verzorging werkt vaak averechts bij acne. Vaker wassen, hard scrubben of agressieve producten gebruiken kan de huid juist irriteren, waardoor ontstekingen verergeren.
Een milde en consistente aanpak werkt meestal beter dan steeds meer of sterkere producten gebruiken.
Veelvoorkomende misverstanden over acne
Rond acne bestaan veel aannames die niet altijd kloppen.
Zo wordt acne vaak gekoppeld aan slechte huidhygiëne, terwijl dat niet de oorzaak is. Sterker nog, je huid te vaak wassen of agressief reinigen kan de huid juist uit balans brengen en klachten verergeren.
Een ander misverstand is dat zonlicht helpt tegen acne. Dit kan zo lijken, omdat puistjes door de zon tijdelijk minder zichtbaar worden. Op de langere termijn kan zon juist zorgen voor meer verstoppingen en nieuwe onzuiverheden, doordat de bovenste huidlaag sneller verdikt en poriën makkelijker verstopt raken.
Tot slot is er veel verwarring rondom voeding en acne. Het echte verhaal is genuanceerder. Zo is er geen bewijs dat producten zoals chocolade of vet eten direct acne veroorzaken. Wel zijn er aanwijzingen dat voeding met veel snelle suikers en sommige zuivelproducten bij een deel van de mensen acne kunnen verergeren. Dit verschilt per persoon, waardoor het vooral zinvol is om te kijken hoe jouw huid reageert.
Wat je beter niet kunt doen als je acne hebt
Veel mensen proberen hun acne actief aan te pakken, maar doen daarbij dingen die de huid juist onrustiger maken.
Zo kan je denken dat het helpt om je huid vaker te reinigen of stevig te scrubben, maar dat maakt de huid vaak gevoeliger. Ook het combineren van meerdere actieve producten tegelijk zorgt regelmatig voor irritatie.
Puistjes uitknijpen is misschien verleidelijk, maar kan de ontsteking juist dieper de huid in duwen en de huid beschadigen, waardoor de kans op littekens en nieuwe onzuiverheden toeneemt.
Wat in de praktijk meestal beter werkt, is rust, consistentie en een aanpak die je volhoudt.
Hulp en advies
Soms merk je dat je huid niet verbetert, ondanks dat je je routine goed volgt.
Heb je last van pijnlijke ontstekingen die diep in de huid zitten? Blijven er vlekjes of littekens achter? Of zie je na een paar maanden nog steeds geen verbetering?In zulke gevallen is het verstandig om niet te lang zelf te blijven zoeken. Een huidtherapeut of arts kan met je meekijken en bepalen of aanvullende behandeling nodig is.
Wil je weten welke huidverzorging geschikt is voor jouw specifieke huidtype? Vraag dan hier gratis huidadvies aan bij onze gediplomeerde huidtherapeuten.
Meer lezen over acne
- Twijfel je welke ingrediënten in huidverzorging geschikt zijn voor jouw huid? Lees dan ons artikel over veilige skincare ingrediënten bij acne.
- Weet je niet hoe je een routine opbouwt die bij jouw huidtype past? Bekijk dan onze skincare routines bij acne.
- Blijven er vlekjes of littekens achter op je huid na acne? Lees dan wat je kunt doen bij acne littekens.
Bekijk hier al onze huidverzorging voor een acnegevoelige huid.