In dit blog lees je alles over huidkanker. We vertellen wat huidkanker is, hoe het ontstaat, welke producten je kunt gebruiken ter preventie en onze huidspecialist beantwoordt de meest voorkomende misvattingen over huidkanker.

Wat is huidkanker?

Huidkanker is een ziekte die zichtbaar is op je huid. Het ontstaat wanneer er iets misgaat in de huidcellen. 

Onze huid heeft heel veel goede cellen die hard werken om ons te beschermen. Soms veranderen goede cellen in onze huid in slechte cellen. Deze slechte cellen vermenigvuldigen zich dan heel snel, en kunnen een bobbel of vlek op je huid vormen. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren als je in je leven te veel in de zon bent geweest zonder jezelf goed te beschermen.

Huidkanker is de meest voorkomende vorm van kanker. Er zijn drie verschillende soorten huidkanker te onderscheiden: melanomen, plaveiselcelcarcinomen (PCC) en basaalcelcarcinomen (BCC). De PCC en BCC komen vaker voor en zijn beter te genezen dan melanomen. Niet alleen in Nederland, maar wereldwijd nemen de PCC en BCC hard toe.

Hoe ontstaat huidkanker?

Het ontstaan van huidkanker wordt veroorzaakt door verandering in het DNA van huidcellen. Hierdoor kunnen deze cellen ongecontroleerd gaan groeien en kanker vormen. Aan dit proces kunnen verschillende factoren bijdragen. 

  • Ultraviolette (uv) straling
  • Huidtype en genetica
  • Leeftijd
  • Blootstelling aan bepaalde chemicaliën
  • Een verzwakt immuunsysteem
Huidkanker in cijfers

Bron: KWF

Soorten huidkanker

We onderscheiden drie soorten huidkanker, welke allemaal variëren in ernst, hoe ze eruit zien en behandeling:

  • Basaalcelcarcinoom (BCC): BCC is de meest voorkomende vorm van huidkanker. Het begint in de basale cellen, dat zijn de cellen die zich helemaal onderaan in je opperhuid bevinden. Deze vorm van huidkanker groeit gelukkig niet snel en is bijna nooit levensbedreigend. Deze soort kan wel diep doordringen in de huid en het weefsel eromheen beschadigen en kapotmaken. Het is bij BCC daarom belangrijk om er vroeg bij te zijn en om het te laten behandelen.
  • Plaveiselcelcarcinoom (PCC): Plaveiselcelcarcinoom (PCC) begint in de bovenste laag van je huid, vanuit de platte plaveiselcellen die daar zitten. Deze vorm is heftiger dan BCC, maar als het vroeg wordt ontdekt, kan het goed behandeld worden. Soms kan het wel levensgevaarlijk worden als het zich verspreidt naar andere delen van je lichaam.
  • Melanoom: De gevaarlijkste vorm van huidkanker zijn melanomen, deze vorm zorgt voor de meeste overledenen. Melanomen ontstaan in de cellen die melanine produceren, de melanocyten. Dit is wat je haar en huid zijn kleur geeft. Melanomen kunnen zich snel verspreiden en groeien ook snel. Het kan moeilijk te behandelen zijn en is daarom potentieel dodelijk.  

Hoe ziet het eruit?

Basaalcelcarcinoom

Basaalcelcarcinoom(opens in new tab)

Een basaalcelcarcinoom kan er op verschillende manieren uitzien. Dit type huidkanker jeukt niet en doet geen pijn. In de beginfase lijkt het vaak op een knobbeltje of zweertje. Soms wat schilferig, zoals eczeem. Ook een uiterlijk als een moedervlek komt voor. Hierdoor wordt deze vorm van huidkanker vaak niet zo snel opgemerkt.

Plaveiselcelcarcinoom

Plaveiselcelcarcinoom(opens in new tab)

Een basaalcelcarcinoom kan er op verschillende manieren uitzien. Dit type huidkanker jeukt niet en doet geen pijn. In de beginfase lijkt het vaak op een knobbeltje of zweertje. Soms wat schilferig, zoals eczeem. Ook een uiterlijk als een moedervlek komt voor. Hierdoor wordt deze vorm van huidkanker vaak niet zo snel opgemerkt.

Melanoom

Melanoom(opens in new tab)

Een melanoom lijkt op een soort moedervlek. Je kunt een melanoom herkennen aan een vlekje dat niet symmetrisch is in kleur of vorm, een onregelmatige rond heeft, verandert van kleur of spontaan groeit, jeukt, bloed of verdikt

Waar moet je opletten?

Er zijn een paar dingen die de kans op huidkanker vergroten. Zoals je leeftijd, of het in je familie zit en of je met bepaalde chemicaliën werkt.

De belangrijkste factor is blootstelling aan uv-straling. Deze straling kan van buiten komen (van de zon), maar ook van de zonnebank. uv-straling is de grootste oorzaak voor het ontstaan van melanomen, basaalcelcarcinomen en plaveiselcelcarcinomen. Zo is het voor plaveiselcelcarcinomen belangrijk hoeveel zonlicht je in je hele leven hebt gehad. Voor basaalcelcarcinomen maakt vooral veel zonlicht op jonge leeftijd en veel zon als je opgroeit een verschil.

Huidkanker voorkomen

Huidkanker kan niet 100% worden voorkomen. Wel kan je veel dingen doen om de kans te verkleinen. 

Dit kan door weren, kleren en smeren. ‘Weren’ doe je door zo veel mogelijk uit de zon te blijven, met ‘kleren’ kun je je huid bedekken en ‘smeren’ doe je met een zonnebrandcrème met minimaal SPF30.

SPF, wat staat voor 'Sun Protection Factor', is een maatstaf voor hoe goed een zonnebrandcrème de huid beschermt tegen uv-B-straling, de vorm van ultraviolette straling die de rode verbranding van de huid veroorzaakt en bijdraagt aan huidkanker. 

Beschermt de crème ook tegen uv-A-straling? Dan vind je op de verpakking de letters uv-A met een rondje eromheen. Deze zul je vrijwel altijd vinden. Bescherming tegen uv-A-straling is immers net zo belangrijk! uv-A-straling is in grote mate verantwoordelijk voor huidveroudering en rimpelvorming (ook wel foto-veroudering genoemd). Deze straling draagt bij aan de ontwikkeling van huidkanker, waaronder melanoom en andere vormen van huidkanker.

Ons advies is om dagelijks een crème aan te brengen met een minimale beschermingsfactor van 30. Vaak wordt getwijfeld of men voor SPF 30 of voor SPF 50 moet gaan. SPF 30 blokkeert ongeveer 96.7% van de uv-B-stralen en SPF 50 blokkeert ongeveer 98% van de uv-B-stralen. In dat opzicht zit er dus vrij weinig verschil tussen. Wel is het belangrijk om te weten dat je ervan uit kan gaan dat eenderde van de factor de hoogte van de uv-A bescherming is. Als het om SPF 50+ gaat, dan is deze uv-A-bescherming extra hoog.

Hoewel SPF 50 theoretisch een hogere bescherming biedt, betekent dit niet noodzakelijk dat je veel langer in de zon kunt blijven zonder opnieuw aan te brengen. De effectiviteit van zonnebrandcrème kan afnemen door zweten, zwemmen, en wrijving door kleding of handdoeken. Ongeacht de factor, wordt aangeraden om zonnebrandcrème ruim te gebruiken en elke twee uur opnieuw aan te brengen.

Het kiezen tussen SPF 30 en SPF 50 hangt af van je specifieke omstandigheden en behoeften, maar beide bieden een sterke bescherming tegen de schadelijke effecten van de zon. Het belangrijkste is om een zonnebrandcrème te kiezen die je regelmatig en volgens de aanwijzingen gebruikt.

Misvattingen over huidkanker

Er bestaan een aantal hardnekkige misvattingen over huidkanker. Onze huidspecialisten ontkrachten de meest gehoorde:

Misvatting 1: Voordat je op zonvakantie gaat is het goed om vooraf een aantal keer onder de zonnebank te gaan. Je verbrandt dan minder snel.

De uv-straling van de zonnebank zorgt weliswaar voor verdikking van de huid, maar voorkomt geen verbranding. Daarnaast hebben de meeste zonnebanken enkel uv-A-straling. Deze vorm van straling zet niet het beschermingsproces in de huid in gang, maar zorgt wel voor schade en veroudering. 

Wanneer je op vakantie gaat, kun je het beste rustig wennen aan de zon en je goed insmeren. Toch liever met een kleurtje het vliegtuig instappen? Kijk dan eens naar zelfbruiners of ga voor een spraytan.

Misvatting 2: Een moedervlek die groeit is altijd foute boel

Nee, moedervlekken groeien vaak een tijdje en kunnen in de meeste gevallen geen kwaad. Het lichaam kan ook zelf moedervlekken opruimen. Als ze erg snel groeien of na je veertigste levensjaar plots ontstaan, dan kan het mogelijk een kwaadaardig plekje zijn. Een moedervlek die snel groeit, bloedt, jeukt of een grillige vorm heeft is verdacht. Met veranderende moedervlekken moet je altijd even langs de huisarts gaan.

Misvatting 3: In een zonnig land is de zon schadelijker dan in Nederland.

De zon is overal hetzelfde. Wel heeft de stand van de zon invloed op de sterkte van de uv-index en hebben landen rond de evenaar vaak een hogere uv-index dan bijvoorbeeld in Nederkand. Staat de zon hoger? Dan is de uv-index ook hoger. In combinatie met veel uren buiten zijn, is de kans dat je verbrand groter. Smeer je daarom elke twee uur opnieuw in, om de bescherming optimaal te houden. Bekijk hier de uv-index per dag in Nederland.

Misvatting 4: Als het bewolkt is, kun je niet verbranden

Schaduw door bijvoorbeeld bomen of wolken vermindert de schadelijke invloed van uv-straling een klein beetje. Toch kun je ook in de schaduw flink verbranden. Smeer je daarom ook op bewolkte dagen goed in. 

Misvatting 5: Huidkanker krijg je op latere leeftijd door de schade die je als kind al door verbranding oploopt.

Niet alleen je kinderjaren hebben invloed op de schade die je later terugziet aan je huid. Alle jaren opgeteld, van jong tot oud, hebben invloed op je huidconditie. Hoe meer zonschade je huid opdoet, hoe groter de kans op huidkanker en hoe sneller de huid veroudert.

Huidverzorging met SPF kopen? Hier moet je op letten

Als we kijken naar welke cosmetica kan bijdragen aan de preventie van huidkanker, dan kom je uit op producten met een hoge beschermingsfactor, oftewel een hoge SPF. Ook antioxidanten zijn goed voor je huid. Ze helpen je huid te beschermen tegen schade door vrije radicalen, dat zijn kleine deeltjes die je huid kunnen beschadigen.

Twee soorten filters in SPF

In producten waar SPF in zit, zijn twee soorten filters te onderscheiden: minerale uv-filters en chemische uv-filters. Natuurlijke minerale uv-filters zoals zinkoxide en titaniumdioxide beschermen je huid door zonnestralen te weerkaatsen. Chemische uv-filters, zoals oxybenzone en avobenzone, absorberen de zonnestralen en maken ze onschadelijk voor je huid. Minerale filters maken een soort schild op je huid, terwijl chemische filters de zonnestralen als een soort spons opnemen.

Welke moet ik kiezen: chemische uv-filters of minerale uv-filters?

Welk soort uv-filter je moet kiezen, hangt af van verschillende factoren, zoals je huidtype en persoonlijke voorkeur. Producten met minerale uv-filters kunnen beter zijn voor de gevoelige huid omdat ze minder kans op irritatie veroorzaken, terwijl chemische filters vaak lichter en transparanter zijn waardoor ze fijner kunnen aanvoelen op de huid.

Ons advies: probeer producten uit met verschillende soorten uv-filters, en kies degene die jij het fijnst vindt. We adviseren je om te kiezen voor producten met minimaal SPF 30 en een uv-A-filter. 

Hoe weet ik welk soort UV-filter er in mijn zonnebrand zit?

Veel gebruikte chemische uv-filters in zonnebrandcrème zijn:

  • Homosalate - Beschermt tegen uv-B-stralen en wordt vaak gebruikt in combinatie met andere filters.
  • Octocrylene - Biedt uv-B-bescherming en verbetert de waterbestendigheid van zonnebrandcrèmes.
  • Avobenzon - Biedt breed-spectrum uv-A-bescherming en is een van de meest gebruikte uv-A-filters.

Veel gebruikte minerale uv-filters in zonnebrandcrème:

  • Zinkoxide - Biedt breed-spectrum bescherming tegen zowel uv-A- als uv-B-stralen. Het is veilig en effectief, maar kan een witte waas op de huid achterlaten.
  • Titaniumdioxide - Ook breed-spectrum, maar iets minder effectief tegen uv-A dan zinkoxide. Het is lichter dan zinkoxide en laat minder vaak een zichtbare waas achter.

Enkele veelgebruikte antioxidanten zijn vitamine C, vitamine E, niacinamide (vitamine B3), resveratrol, co-enzym Q10, groene thee-extract, en ferulinezuur. 

Onze huidspecialisten hebben goede ervaringen met deze producten:

  • Aanbieding

    Zeer hoge zonnebescherming voor de gevoelige huid die snel rood wordt. Lichte textuur met ingrediënten die roodheid doen vervagen en de teint egaliseren.

    € 36,50
    Op voorraad
  • Medik8 Advanced Day Ultimate Protect SPF50 biedt een uitgebreide bescherming tegen schade van buitenaf. De diep hydraterende maar snel absorberende SPF 50 moisturiser vermindert fijne lijntjes en rimpels.
    € 76,95
    Op voorraad
  • Aanbieding
    DERMASENCE Solvinea Spray SPF 50+ is speciaal aangepast aan de behoeften van een gevoelige huid. De zonbescherming biedt een zeer hoge UV-bescherming en is geschikt voor alle huidtypes.
    € 28,03
    Op voorraad
  • Aanbieding

    HELIOCARE 360° Body Glow is een eenvoudig te gebruiken olie-gel die voldoet aan de hoogste normen voor zonbescherming.

    € 34,50
    Op voorraad

Wat moet je doen als je twijfelt?

Als je je lichaam goed kent, ben je alerter op veranderingen. Er is geen wetenschappelijk bewijs voor hoe vaak je jezelf zou moeten controleren op afwijkende plekjes op je huid. Sterker nog, te vaak checken kan leiden tot stress en onnodige zorgen.

Maar over het algemeen geldt: als je weet hoe je huid er normaal gesproken uitziet en voelt, herken je het makkelijker als er iets verandert. Dat kan helpen om huidkanker en melanoom op tijd te herkennen.

Herken je een symptoom? Of voel of zie je iets anders dan normaal op je huid? Maak je niet gelijk heel druk: het hoeft geen kanker te zijn. Maar laat het wel gelijk controleren door je huisarts. In dit geval geldt: bij twijfel altijd doen!

Handige tip: gebruik de ABCDE-methode van het Nationaal Huidfonds.

Advies op maat voor jouw huid

Zoals je in deze blog hebt kunnen lezen, onderscheiden we dus drie soorten huidkanker. Deze variëren allemaal in ernst, voorkomen en behandeling. Huikanker wordt in veel gevallen veroorzaakt door schade aan de huid door uv-straling. Het is daarom belangrijk om je huid hier goed tegen te beschermen. Twijfel je over een plekje? Neem dan altijd even contact op met je huisarts.

Wist je dat je op Huidpraktijkshop.nl om gratis huidadvies kunt vragen? Wellicht twijfel je welke huidverzorging en bescherming het beste past bij jouw huid. We kijken graag met je mee en stellen een persoonlijke verzorgingsroutine samen. Geheel kosteloos en vrijblijvend! 


FAQ

Hier beantwoorden wij de meest gestelde vragen over huidkanker.

Over de auteur

Foto van Hilde
Hilde

Hilde is een gecertificeerde huidspecialist bij Huidpraktijkshop en Huidpraktijk Nieuwkoop, met ruim 4 jaar ervaring in een breed scala aan behandelmethodes. Hilde heeft een passie voor huidverzorging en een diepgaande kennis van productgebruik om huidproblemen professioneel, maar ook vanuit huis aan te pakken.